Ustawa o prawach konsumenta tuż tuż

25 grudnia wchodzi w życie ustawa o prawach konsumenta. Akt prawny, który wprowadza sporo istotnych zmian, które w ogromnej części dotyczą przedsiębiorców internetowych i handlu elektronicznego.

Ustawa wdrażając regulacje dyrektywy unijnej w sprawie praw konsumenta ma na celu podniesienie standardów w zakresie ochrony konsumenta nabywającego towary i usługi przez internet.

Kluczowe znaczenie w omawianych regulacjach ma przestrzeganie obowiązków informacyjnych przez przedsiębiorców. Ma to przyczynić  się do zdobycia większego zaufania przez konsumentów, a co za tym idzie do wzrostu całego rynku handlu elektronicznego. Takie są idee przyświecające wprowadzeniu omawianych przepisów.

Przedsiębiorców jednak czeka wdrożenie nowych zasad dotyczących obsługi klientów, zawierania umów, informowania. Nowa regulacja w tym zakresie jest bardzo bogata i może stanowić nie lada wyzwanie dla nie jednego przedsiębiorcy internetowego.

Umowa zawierana na odległość w świetle nowego prawa konsumenckiego

Zgodnie z definicją umowa zawierana na odległość musi być zawarta w ramach obrotu  między konsumentem a przedsiębiorcą ( B2C); przy jednoczesnym braku  fizycznej obecności stron oraz przy wykorzystaniu jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość. Ważne, że  przedsiębiorca powinien zawierać umowy w sposób zorganizowany i na odległość.

Dla przypomnienia konsumentem jest każda osoba fizyczna, która działa w celach niezwiązanych z działalnością handlową, gospodarczą, rzemieślniczą ani wykonywaniem wolnego zawodu.

Zorganizowana działalność odnośnie zawierania umów polega na tym, że przedsiębiorca powinien stworzyć zorganizowany system zawierania umów, np. przez stworzenie odpowiedniej witryny internetowej, zatrudnienie personelu do obsługi takiej działalności. Nie ma przeszkód oczywiście, aby przedsiębiorca poza taką formą zawierania umów  zawierał inne umowy w sposób tradycyjny lub poza lokalem przedsiębiorstwa.

Nie podlegają reżimowi dotyczących umów zawieranych na odległość umowy zawierane wprawdzie faktycznie na odległość, jednakże okazjonalnie, przy braku zorganizowanego po stronie przedsiębiorcy takiego sposobu zawierania umów. Okazjonalna sprzedaż nawet przy spełnieniu pozostałych cech, jeśli nie ma charakteru zorganizowanego, nie będzie podpadać pod omawianą regulację.

Trzeba tez pamiętać, że  pojęcie zorganizowanej sprzedaży świadczenia usług na odległość obejmuje także systemy sprzedażowe oferowane przez osobę trzecią inną niż przedsiębiorca, ale z których przedsiębiorca korzysta, takie jak platforma aukcyjna.

 Chodzi tutaj przede wszystkim o takie aukcyjne jak allegro przykład. Oznacza to, że działalność gospodarcza przedsiębiorcy który nie ma własnej witryny sprzedażowej ale w sposób stały i zorganizowany sprzedaje wyłącznie przez allegro  również podpada pod regulacje nowego prawa konsumenckiego.

Zgodnie  z dyrektywą unijną definicja ta nie powinna jednak obejmować przypadków, w których strony internetowe oferują jedynie informacje o przedsiębiorcy, jego towarach lub usługach oraz dane kontaktowe przedsiębiorcy.

E-mailing

Za mailing uznaje się przesyłanie informacji handlowej za pomocą poczty elektronicznej (e-mail). Nie brakuje opinii, iż to właśnie e-mailing jest najskuteczniejszym i najtańszym narzędziem reklamy w Internecie. Wpływa na to łatwość korzystania z poczty elektronicznej, niski koszt i szybkość e-maili.

Mailing – przekazywanie informacji handlowej do oznaczonych odbiorców za pomocą poczty elektronicznej, ale też na forach, portalach społecznościowych.

  1. Newsletter

E-maile bardzo często mają też postać newslettera – jest to rodzaj biuletynu skierowanego do kręgu klientów lub potecjalnych klientów. Mogą one przypominać i zachęcać subskrybentów do powtórnego odwiedzania strony WWW danego przedsiębiorcy, informować o swoich produktach, budować lojalność wśród istniejących klientów.

Aby w ogóle rozpocząć dialog z internautą, a potem móc go kontynuować, reklamodawca w pierwszej kolejności musi uzyskać jego zgodę na przesłanie reklamy poprzez e-mail.

  1. Warunki uzyskania zgody na przesłanie e-mailingu

Informację handlową uważa się za zamówioną, jeżeli odbiorca wyraził zgodę na otrzymywanie informacji, w szczególności udostępnił w tym celu identyfikujący go adres elektroniczny.

Zgoda odbiorcy nie może być domniemana lub dorozumiana z oświadczenia woli o innej treści oraz może być odwołana w każdym czasie. W milczeniu odbiorcy  nie można upatrywać dorozumianej  zgody na przesłanie informacji handlowej.

Należy podkreślić, że samemu udostępnieniu adresu elektronicznego musi towarzyszyć zgoda na przesyłanie na ten adres informacji handlowych.

Zgoda musi więc obejmować przesyłanie informacji handlowej za pomocą konkretnego środka komunikacji elektronicznej wobec tego zgoda na przesyłanie wiadomości e-mail nie oznacza możliwości przesyłania informacji handlowych na telefon komórkowy.

Przykładowo adres elektroniczny wykorzystywany w kontakatch zawodowych lub też podany na firmowych stronach internetowych nie może być wykorzystywany do wysłania informacji handlowej bez wyraźnej zgody na ten rodzaj komunikacji.

Ponadto zgodna na przesyłanie informacji handlowych nie może wynikać ze zgody na przetwarzanie danych osobowych w celach marketingowych. W treści formularza klauzula zgody na przesyłanie informacji handlowej drogą elektroniczną powinna być wyodrębniona od klauzuli zgody na przetwarzanie danych osobowych w celach marketingowych.

Jan Nowak poszukuje usługi poczty elektronicznej

 

Jan Nowak poszukuje platformy poczty elektronicznej do użytku własnego i pięciu pracowników jego firmy. Dowiaduje się, że odpowiednia i przyjazna dla użytkownika platforma – także dostępna bezpłatnie – przetrzymuje dane przez zbyt długi okres czasu i przekazuje je do państw trzecich bez właściwych zabezpieczeń. Ponadto nie istnieje możliwość uzgodnienia warunków umownych.

W takim przypadku Jan Nowak powinien poszukać innego dostawcy.

Usługa poczty elektronicznej to jedna z podstawowych usług internetowych wykorzystywanych w Internecie. Przy pomocy poczty elektronicznej nawiązywane są kontakty, zawierane umowy cywilnoprawne, prowadzone są działania marketingowe.

Jest to podstawowe narzędzie służące do komunikacji indywidualnej. Z używaniem tego narzędzia związane jest przetwarzanie danych osobowych osób, do których wysyłane są wiadomości elektroniczne. W związku z powyższym zastosowanie mają w całości regulacje dotyczące ochrony danych osobowych.

Każdy, kto używa poczty elektronicznej w celach zarobkowych, zawodowych, w imieniu przedsiębiorstwa jest zobowiązany do zapoznania się z regulacjami dotyczącymi ochrony danych osobowych jak również prawa komunikacji elektronicznej.

 

Handel elektroniczny czy Cię dotyczy

Dla większości przeciętnych uczestników obrotu internetowego handel elektroniczny kojarzy się ze sprzedażą towarów przez internet.

Jednak handel elektroniczny w ujęciu szerokim to ogół stosunków wymiany towarów i usług drogą elektroniczną. Defincja ta wykracza daleko poza tradycyjne pojęcie „handel”.

W tak pojętym handlu elektronicznym uczestniczymy wszyscy z jednej strony jako usługodawcy a z drugiej usługobiorcy.

Ramy prawne dla elektronicznego obrotu handlowego z wykorzystaniem Internetu stanowi w porządku krajowym ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r.

Definicja usługi świadczonej drogą elektroniczną opiera się na trzech zasadniczych elementach: wykonanie usługi następuje bez jednoczesnej obecności stron umowy za pomocą systemów teleinformatycznych oraz na indywidualne żądanie usługobiorcy.

Usługi świadczone drogą elektroniczną obejmują szeroki zakres rodzajów działalności gospodarczej prowadzonych w trybie on-line w szczególności będzie to sprzedaż towarów on-line (sklepy internetowe), ponadto będą to usługi polegające na oferowaniu informacji on-line (udostępnianie w sieci baz danych) lub informacji handlowych (działalność marketingowa); usługi zapewniające narzędzia umożliwiające szukanie, dostęp oraz pozyskiwanie danych; utrzymywanie stron WWW (hosting); udostępnianie oprogramowania on-line; wydawanie i udostępnianie prasy elektronicznej itd.

W świetle powyższego wszyscy uczestnicy obrotu internetowego z całą pewnością konsumują bądź oferują usługi wymienione powyżej i jako tacy stają się mimowolnie (choćby wyszukując treści) usługobiorcami lub usługodawcami w rozumieniu regulacji dotyczących handlu elektronicznego. Implikuje to określone ustawą obowiązki, ale również z drugiej strony prawa.

W związku z powyższym tak ważne jest, aby usługodawcy rzetelnie wywiązywali się z obowiązków, które prawo w związku ze świadczeniem usług w internecie, na nich nakłada. Podstawowym obowiązkiem jest dokładne informowanie potencjalnych klientów o podstawowych danych teleadresowych przedsiębiorcy internetowego. Rzecz niby banalna a czasami naprawdę trzeba się “naklikać”, aby dotrzeć do tych informacji.

Drugą rzeczą kluczową jest regulamin spełniający nie tylko wymogi prawa ale i i odzwierciedlający specyfikę działania i świadczenia usług przez tego konkretnego usługodawcę. Czytając niektóre regulaminy nie da oprzeć się wrażeniu, że są to przekopiowane z innych stron wzorce, które nie oddają specyfiki działania i reguł świadczenia usług przez tego konkretnego usługodawcę.

 

 

 

 

Usługi świadczone przez internet

W zasadzie obrót prawny w internecie opiera się właśnie na świadczeniu usług drogą elektroniczną. Wszyscy mnie więcej kojarzą, iż zapewne chodzi o świadczenie usług przez internet. Powszechnie przecież funkcjonują już zakupy przez internet, szkolenia przez internet, aplikacje biznesowe online. Wymieniać można by dalej.

Usługi świadczone drogą elektroniczną z uwagi na sposób ich świadczenia, właśnie przy pomocy internetu doczekały się własnych aktów prawnych, regulujących specyficzne dla tychże usług problemy. Są to regulacje tak na poziomie europejskim jak i krajowym.

Najważniejszym aktem prawnym na poziomie unijnym będzie więc dyrektywa o handlu elektronicznym, definiująca usługi świadczone drogą elektroniczną jako usługi społeczeństwa informacyjnego.  Zgodnie z dyrektywą usługa społeczeństwa informacyjnego jest usługą świadczoną za wynagrodzeniem, drogą elektroniczną i na indywidualne  żądanie odbiorcy.

Polska ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną nie definiuje czym jest usługa tylko czym jest świadczenie usługi drogą elektroniczną. Zgodnie z tą definicją świadczeniem usługi będzie wykonywanie usługi bez jednoczesnej obecności stron (na odległość), poprzez przekaz danych, na indywidualne żądanie usługobiorcy, przesyłanej za pomocą urządzeń do elektronicznego przetwarzania. Do zakresu tego zaliczymy również zawieranie umów przez internet mimo, iż wykonywanych poza siecią na przykład klasyczna sprzedaż towarów.

Zasygnalizowane powyżej regulacje obejmują specyficzne dla tej tematyki problemy. Dotyczą one głównie obowiązków usługodawców internetowych, zasad wyłączania odpowiedzialności usługodawców oraz zasad ochrony danych osobowych osób fizycznych korzystająych z usług świadczonych drogą elektroniczną.

Kupując więc towar, usługę, dostęp do usługi lub sprzedając towar czy usługę przez internet (gdy czynimy to zawodowo) pamiętajmy, że istnieją uregulowania prawne, ktore regulują w sposób szczegółowy ten obszar zagadnień. W następnych wpisach bardziej szczegółowo omówię niektóre z nich.