Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie może być figurantem

O wiedzy fachowej Inspektora Ochrony Danych osobowych pisałam Tutaj, kładąc nacisk na wysoki poziom tej wiedzy.

Już po napisaniu artykułu zadzwonił do mnie ABI zaznaczając, że jest świeżo nominowanym ABI, z pytaniem o poradnik dla początkującego ABI. Ów ABI został najpierw powołany i dopiero potem rozpoczął zdobywanie wiedzy niezbędnej dla wykonywania obowiązków.

Czy osoba, tak jak w tym przypadku nie dysponująca od początku odpowiednią wiedzą, jest w stanie zapewnić zgodność przetwarzania danych osobowych z przepisami o ochronie danych osobowych, czy podoła wyzwaniom stawianym przez nowe prawo ochrony danych osobowych, czy wreszcie administrator danych zapewni mu środki i narzędzia niezbędne do należytego wykonywania tych zadań. Mam spore  wątpliwości.

Powoływanie ABI w taki, jak opisany wyżej, sposób jest kolejnym dowodem na ignorancję administratorów danych w sferze prawa ochrony danych osobowych. A co tam powołamy sobie ABI a potem będziemy go szkolić lub sam się będzie szkolił, najlepiej w internecie.

W aktualnym stanie prawnym nie ma obwiązku powoływania ABI, po co więc powoływać ABI, który nie dysponuje odpowiednią wiedzą i doświadczeniem. Niewykluczone, że administratorzy danych powołują ABI w przeświadczeniu istnienia takiego obowiązku.

Zadziwiający jest też fakt, że osoby często przypadkowe nie mające odpowiedniej wiedzy a bywa, że żadnej wyrażają zgodę na pełnienie funkcji ABI i przyjmują związaną z tym odpowiedzialność.

Trudno wyobrazić sobie, aby na stanowisko głównego księgowego pracodawca zatrudnił osobę, która nie ma odpowiedniego wykształcenia, doświadczenia i wiedzy. Trudno też sobie wyobrazić, aby jakikolwiek pracownik przyjął na siebie obowiązki głównego księgowego nie mając wcześniej do czynienia z księgowością.

Jednak okazuje się z funkcją ABI jest inaczej i gdy szef wskazuje jakiegoś przypadkowego pracownika jako kandydata na ABI to pracownik ów taką ofertę przyjmuje, może i  nie do końca chętnie, ale się godzi. Czasami wręcz uważa, że może to być dla niego korzystne i wzmocni jego pozycję w firmie a czasami ne ma wyboru.

W aktualnym stanie prawnym nie ma obowiązku powołania ABI i nie należy tego czynić wybierając  przypadkową osobę do pełnienia tej funkcji. W szczególności z uwagi na nowe prawo ochrony danych osobowych, które już wkrótce wejdzie w życie a  które wymusi zmianę stosunku administratorów danych do obowiązków w zakresie ochrony danych osobowych.

ABI to przyszły Inspektor Danych Osobowych i w świetle nowego prawa ma stanowić fundament nowego, skutecznego systemu ochrony danych osobowych. Jednakże solidny fundament oznacza przede wszystkim odpowiednią wiedzę i doświadczenie.

Rozpoczęcie stosowania, od 25 maja 2018 r., przepisów ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO) oznacza, że obowiązki i odpowiedzialność administratorów danych za zgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych znacznie się zwiększą.

Tym zaś, którzy nie będą respektowali nowych zasad ochrony danych, grozić będą wysokie kary finansowe. Stąd też sprostanie nowym wymogom, m.in. dzięki wsparciu kompetentnego inspektora ochrony danych, mającego zarówno bogatą wiedzę teoretyczną, jak i konkretne umiejętności praktyczne, nabiera coraz większego znaczenia.

Jednakże świadomośc powyższego jest jeszcze wśród przedsiębiorców bardzo słaba, stąd w dalszym ciągu przypadkowe powołania ABI, którzy nie są oraz nie będą w stanie zapewnić wymaganej przez przepisy RODO  zgodności przetwarzania danych.

Odpowiedzialność za niestosowanie lub nieprawidłowe stosowanie RODO i konsekwencje w postaci kar finansowych spocznie na administratorach danych a nie osobach sprawujących funkcje Inspektora Danych Osobowych.

W wytycznych Grupy Roboczej Art. 29 dotyczących DPO czytamy:

„Choć artykuł 37(5) nie wskazuje konkretnych kwalifikacji zawodowych, jakie należy brać pod uwagę wyznaczając DPO, to jednak istotne jest, by DPO posiadał odpowiednią wiedzę z zakresu krajowych i europejskich przepisów o ochronie danych osobowych i praktyk, jak również dogłębną znajomość RODO

i dalej

Zalecana jest również wiedza biznesowa i sektorowa dotycząca administratora. DPO powinien również posiadać odpowiednią wiedzę na temat procesów przetwarzania danych, systemów informatycznych oraz zabezpieczeń stosowanych u administratora i jego potrzeb w zakresie ochrony danych”.

Jak widać powyżej wymagania wobec przyszłego DPO są duże w szczególności w zakresie znajomości przespisów o ochronie danych osobowych tak europejskich jak i krajowych. Tutaj wymagana jest dogłębna znajomości.

Zalecana jest również wiedza w zakresie przetwarzania danych w systemach informatycznych oraz stosowanych zabezpieczeń u administratora danych. Nie oznacza to w mojej ocenie, że DPO musi zdobyć szczegółową czy techniczną wiedzę dotyczącą  bezpieczeństwa systemów informatycznych czy znać treść norm regulujących te zagadnienia.

Ważne jest jednak, aby posiadł ogólną wiedzę teoretyczną oraz praktyczną dotyczącą przetwarzania danych w systemach informatycznych u administratora danych, potrafił dokonać kwalifikacji prawnej stosowanych sposobów przetwarzania danych w szczególności z zakresu nowych technologii.

Na koniec należy podkreślić, iż  w świetle RODO powołanie DPO także nie będzie obowiązkowe i nie należy tego czynić bez szczegółowej analizy  procesów przetwarzania danych osobowych u danego administratora ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka tego przetwarzania dla praw i wolności osób fizycznych.

Inspektor Danych Osobowych ma konkretne przepisami określone zadania do wypełnienia. Nie jest i nie może być tylko figurantem pozorującym zgodność przetwarzania danych osobowych. Jego działania muszą być realne i skuteczne a administrator danych jest zobowiązany mu to umożliwić.

Powoływanie na stanowisko Inspektora Danych Osobowych osób niekompetentnych w świetle RODO będzie działaniem bardzo ryzykowanym, gdyż  nieprawidłowe wykonywanie zadań przez Inspektora to ryzyko kar finansowych dla administratora danych.

{ 2 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

LS 22.03.Marzec o 22:39

Niestety, praktyki, o których Pani wspomina mają miejsce i zapewne nie należą do rzadkości. Jestem przykładem „mianowania” osoby nie mającej pojęcia o temacie na ADO. Szefowa przyszła do mnie z kupionym gdzieś kursem i kazała się przeszkolić. Trudno odmówić czemuś o czym nie ma się pojęcia, w dodatku gdy czeka się na umowę o pracę.

Czy może Pani polecić jakieś materiały/strony www, które zajmowałyby się tematyką ADO w przystępny sposób?

Mariola Malicka 23.03.Marzec o 11:18

No właśnie. Myślę, że mowa o ABI a nie ADO, gdyż ADO to podmiot (publiczny lub prywatny) a ABI to osoba fizyczna, do której zadań należy zapewnienie przestrzegania przepisów o ochornie danych osobowych. Sytuacja patowa, bo nie wypada odmówić lub nie leży to w Pani interesie. Proszę tylko pamiętać, że nowe przepisy, które wejdą w życie za rok przewidują drastyczne kary finansowe. ABi nie posiadający odpowiednich kompetencji nie uchroni firmy przez tymi karami. A w razie kontroli GIODO to będzie wina Pani, że coś jest niezgodne z przepisami. Musi się Pani liczyć z takim ryzykiem. A tymczasem trzeba się szkolić, szkolić i jeszcze raz szkolić skoro szefowa Panią wyznaczyła to powinna przewidzieć środki na takie szkolenia. Oferta szkoleniowa jest bogata więc na pewno coś Pani znajdzie. Ja raczej nie reklamuje konkretnych firm czy szkoleń:-)

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: